Vraag: Ek het ‘n vraag waarop ek nie ‘n duidelike antwoord by my dominee kry nie. Hy sê hy glo in God se vrye genade en dat ons deur geloof alleen gered word, maar dat ‘geloof nooit alleen sal wees nie’. Dit beteken dat daar outomaties geestelike groei en goeie werke daaruit sal voortspruit. Ek glo die Here verwag van my om geestelik te groei en om goeie werke te doen, en ek doen dit. Ek glo dat die gawe van die ewige lewe kosteloos is. As ‘n persoon se gebrek aan geestelike groei egter bewys dat hy nie gered is nie, dan beteken dit mos dat werke tog nodig is om die ewige lewe te verkry? Dit wil vir my voorkom asof daar ‘n weerspreking in die Skrif is, al is dit baie subtiel. Ek hoor graag jou opinie.
Antwoord: Ja, jy is heeltemal reg om ‘n weerspreking in die dominee se verduideliking raak te sien. ‘n Mens moet net in gedagte hou dat die Bybel God se woord is, en daarom kan daar geen werklike weersprekings in die oorspronklike manuskripte wees nie. Ek wil jou wel komplimenteer; dit is duidelik dat jy hierdie saak baie goed en krities deurdink het. As dit ooit lyk asof die Bybel homself weerspreek, moet ons onthou dat die fout nie by die Skrif lê nie, maar by die manier waarop ons dit vertolk. Juis daarom is dit van kardinale belang om die Bybel konsekwent, letterlik en binne sy grammatikaal-historiese konteks te interpreteer, en om altyd Skrif met Skrif te vergelyk.
Hierdie algemene slagspreuk, dikwels toegeskryf aan die Reformatoriese tradisie, klink vroom maar bevat ‘n fundamentele logiese en teologiese fout wat bekend staan as ‘n Semantiese Ekwivokasie (Semantic Equivocation). Die stelling herdefinieer die woord “geloof” in die tweede helfte van die sin om werke in te sluit, terwyl dit in die eerste helfte voorgee om werke uit te sluit. Dit is ook ‘n voorbeeld van Sirkelredenering: die kritikus beweer dat slegs geloof wat werke produseer “ware” geloof is, waardeur die resultaat (werke) die oorsaak (geloof) definieer. In essensie vernietig die stelling die konsep van “geloof alleen” (sola fide) deur werke deur die agterdeur as ‘n noodsaaklike komponent van reddende geloof in te smokkel. As werke onvermydelik is, is redding nie meer afhanklik van geloof alleen nie, maar van “geloof plus die gewaarborgde werke,” wat die aard van genade as ‘n onverdiende geskenk ondermyn. Ek raai jou sterk aan om ook die artikels ‘Heerskappy-redding Ontbloot: ‘n Weerlegging van Matt Mason’ (Deel 1 en 2) te lees. Dit sal jou duidelik wys hoe subtiel en slinks proponente van Heerskappy-redding te werk gaan om mense te mislei.
Teologiese Weerlegging vanuit die Skrif
Die Skrif leer onomwonde dat regverdigmaking plaasvind deur geloof in Christus, heeltemal losstaande van enige werke, hetsy voorafgaande of daaropvolgende werke. Paulus skryf in Romeine 4:5: “Aan hom egter wat nie werk nie, maar glo in Hom wat die goddelose regverdig, word sy geloof tot geregtigheid gereken.” Let op dat die persoon wat geregverdig word, beskryf word as iemand “wat nie werk nie.” As geloof nooit alleen was nie, sou hierdie vers onmoontlik wees, want die oomblik wat iemand glo, sou werke onmiddellik en outomaties teenwoordig moes wees. Die Bybel onderskei tussen die wortel (geloof/regverdigmaking) en die vrug (werke/heiligmaking). Geloof is die instrument van ontvangs; werke is die moontlike (en verwagte) reaksie van dankbaarheid. Om die twee onlosmaaklik te koppel asof die een die bestaan van die ander waarborg, is om die onderskeid tussen die gratis gawe van die ewige lewe en die verdienstelike loon van dissipelskap te verwar.
Die Onderskeid tussen Posisie en Praktyk
Dit is noodsaaklik om te verstaan dat ‘n gelowige die ewige lewe uitsluitlik op grond van geloof in die onvoorwaardelike belofte van God besit, en nie op grond van eie prestasie of volgehoue gehoorsaamheid nie. Dit staan duidelik geskryf in Efesiërs 2:8-9: “Want uit genade is julle gered, deur die geloof, en dit nie uit julleself nie: dit is die gawe van God; nie uit die werke nie, sodat niemand mag roem nie.” ‘n Geredde persoon kan wel in ‘n sondige of vleeslike toestand verval, soos die gelowiges in Korinthe na wie die apostel Paulus in 1 Korinthiërs 3:1 verwys: “En ek, broeders, kon met julle nie spreek soos met geestelike mense nie, maar soos met vleeslike, soos met klein kindertjies in Christus.”
In sulke gevalle staan die reddende geloof wel “alleen”, sonder uiterlike en sigbare vrug. Die apostel Jakobus bespreek presies hierdie scenario in Jakobus 2. Geloof wat “dood” is weens ‘n gebrek aan werke, bly steeds reddende geloof ten opsigte van regverdiging voor God (fase een van verlossing). Dit is egter absoluut nutteloos vir die uitleef van effektiewe dissipelskap (fase twee van verlossing), vir die diens aan medemense, en vir die verkryging van genadeloon by die Regterstoel van Christus. Hierdie afwesigheid van werke en heiligmaking beteken nooit dat die persoon ongered is of die gawe van die ewige lewe kan verloor nie, want God se belofte bly vasstaan in Johannes 10:28:“En Ek gee hulle die ewige lewe, en hulle sal nooit verlore gaan tot in ewigheid nie, en niemand sal hulle uit my hand ruk nie.”
Hierdie gebrek aan dissipelskap lei wel onvermydelik tot die verlies van toekomstige loon in die komende, letterlike en aardse Koninkryk van God, soos 1 Korinthiërs 3:15 bevestig: “As iemand se werk verbrand word, sal hy skade ly; alhoewel hy self gered sal word, maar soos deur vuur heen.” Verder lei dit tot die verlies van intieme, daaglikse gemeenskap met God (1 Johannes 1:6) asook tot moontlike Vaderlike tugtiging in hierdie lewe, ooreenkomstig Hebreërs 12:6. Die populêre stelling dat ware geloof “nooit alleen sal wees nie”, is derhalwe ‘n menslike tradisie wat nóg die Bybelse realiteit van vleeslike Christene, nóg die absolute, gratis aard van God se reddende genade na behore verreken.
Hier is die uiteensetting van die onderskeid tussen jou Posisie in Christus en jou daaglikse Praktyk:
| Aspek / Kenmerk | Posisie (Regverdiging & Reddingsgeloof) | Praktyk (Dissipelskap & Heiligmaking) |
| Definisie | Jou volmaakte, onveranderlike status as ‘n kind van God voor Sy regterstoel (Romeine 5:1; Romeine 8:1). | Jou veranderlike, daaglikse lewenswandel, gehoorsaamheid en diensbaarheid op aarde (1 Petrus 1:15; 2 Petrus 3:18). |
| Die Grondslag | Uitsluitlik gebaseer op geloof in die onvoorwaardelike belofte van God (Johannes 3:16; Johannes 6:47; Romeine 4:5). | Gebaseer op goeie werke, gehoorsaamheid en persoonlike toewyding (Efesiërs 2:10; Titus 2:11-12). |
| Die Koste | Dit is ‘n absolute kostelose gawe uit genade alleen (Efesiërs 2:8-9; Romeine 3:24; Romeine 6:23). | Dit verg inspanning, opoffering en volgehoue toewyding (Lukas 14:26-27; Romeine 12:1; 1 Korinthiërs 9:24-27). |
| Fase van Verlossing | Fase Een: Oombliklike redding van die straf van sonde (Johannes 5:24; Romeine 5:9). | Fase Twee: Deurlopende verlossing van die mag van sonde in die daaglikse lewe (Romeine 6:14; Filippense 2:12-13). |
| Sleutel Skrifgedeeltes | Johannes 10:28; Romeine 4:4-5; Efesiërs 2:8-9. | Jakobus 2:14-26; 1 Korinthiërs 3:11-15; 1 Johannes 1:6; Hebreërs 12:6. |
| Resultaat / Beloning | Ontvangs van die ewige lewe en ewige sekuriteit (Johannes 3:36; 1 Johannes 5:11-13). | Verkryging van genadeloon in die komende Koninkryk en effektiewe diens (2 Timótheüs 4:7-8; Openbaring 2:26-27). |
| Kan dit verander? | Nee. Dit is veilig en vas. Niemand kan jou uit God se hand ruk nie (Johannes 10:29; Romeine 8:38-39). | Ja. ‘n Gelowige kan vleeslik raak of in ‘n sondige toestand verval (1 Korinthiërs 3:1-3; Galasiërs 5:4). |
| Gevolg van Mislukking | Geen. Jy kan nie ongered raak of die gawe van die ewige lewe verloor nie (Johannes 6:37; 2 Timótheüs 2:13). | Verliese: Toekomstige loon (skade ly), intieme gemeenskap met God en Vaderlike tugtiging (1 Korinthiërs 3:15; 1 Johannes 1:6; Hebreërs 12:6). |
Die bogenoemde kontras onderstreep dat heiligmaking geen bydrae lewer tot die verkryging of behoud van die ewige lewe nie. Die ewige lewe is ‘n geskenk wat by die oomblik van geloof in Christus as Verlosser onherroeplik gegee word. Heiligmaking is egter die noodsaaklike pad vir die gelowige wat sy gemeenskap met die Vader wil verdiep en wat daarna streef om as ‘n getroue mede-erfgenaam in die toekomstige, letterlike duisendjarige Koninkryk van Christus te heers. Die onderskeid tussen hierdie twee sfere bewaar die suiwerheid van die Evangelie van genade, terwyl dit terselfdertyd ‘n hoë roeping tot ‘n godvrugtige lewe daarstel.
Daar moet in gedagte gehou word dat God ons nie gered het bloot sodat ons op aarde kan voortbestaan sonder om Sy wil te volbring nie. Indien ‘n gelowige na sy aanvanklike wedergeboorte slegs passief bly voortbestaan sonder om geestelik te groei, kan die Here hom net sowel deur ‘n vroeë fisiese dood huis toe neem, aangesien hy sy doel vir God op aarde mis. Die Here verwag immers dat ons ná ons regverdiging in heiligmaking sal toeneem en goeie werke as vrug sal dra. Paulus skryf in Efesiërs 2:8-10: “Want uit genade is julle gered, deur die geloof, en dit nie uit julleself nie: dit is die gawe van God; nie uit die werke nie, sodat niemand mag roem nie. Want ons is sy maaksel, geskape in Christus Jesus tot goeie werke wat God voorberei het, sodat ons daarin kan wandel.” Die historiese en literêre konteks van hierdie brief aan die gemeente in Efese was om gelowiges daaraan te herinner dat hulle posisie in Christus volkome op Sy genade berus, sonder die werke van die wet. Nadat Paulus die absolute onvoorwaardelikheid van redding in verse 8 en 9 vasmaak, verskuif hy onmiddellik die fokus na die doel van hierdie nuwe lewe in vers 10. Letterlik-grammatikaal beteken “geskape in Christus Jesus tot goeie werke” dat alhoewel werke geen rol speel in regverdiging nie, dit die presiese rede is waarom die gelowige op aarde agterbly. God se wil is dat gelowiges die nuwe lewe in Christus prakties sal uitleef. Oorweeg asseblief die dieper implikasies van hierdie stelling.
Ter Afsluiting
Die oproep aan elke gelowige is dus tweeledig. Eerstens moet ons die absolute onvoorwaardelikheid van God se reddende genade beskerm teen enige lering wat dit wil verdraai. Enige teologie wat werke by geloof voeg as ‘n noodsaaklikheid vir redding, vernietig die ware aard van genade (Romeine 11:6). Tweedens moet ons besef dat ons ewige sekuriteit nie ‘n lisensie is om te sondig nie, want Paulus waarsku: ‘gebruik net nie julle vryheid as ‘n aanleiding vir die vlees nie’ (Galasiërs 5:13). God se genade red ons nie net nie, maar leer ons ook om goddeloosheid te verloën en godvrugtig te lewe (Titus 2:11-12). Ons doen dus nie goeie werke om gered te word of gered te bly nie, maar ons doen dit omdat ons reeds God se nuwe skepping is (Efesiërs 2:10). Laat ons wat geglo het daarom waaksaam bly om die genade te beskerm, terwyl ons ywerig is om in gehoorsaamheid goeie werke te verrig (Titus 3:8).
Seën Groete!
Vic