Gelykenis van die Landbouers
Gelykenisse

Die Gelykenis van die Landbouers: Israel se Verwerping van die Messias

Inleiding: Die Trilogie van Veroordeling

Om die volle gewig van Jesus se woorde in Matteus 21 te begryp, moet ons besef dat Hy besig is met ‘n drieledige oordeel oor die godsdienstige leiers van Sy tyd. Hierdie drie gelykenisse vorm ‘n eenheid wat die verlede, die hede en die toekoms van Israel se verhouding met God skets:

  • Die Gelykenis van die Twee Seuns: Fokus op die ongehoorsaamheid van die leiers. Terwyl die sondaars (die eerste seun) hulle bekeer het, het die leiers (die tweede seun) slegs lippediens bewys.

  • Die Gelykenis van die Landbouers: Fokus op die verwerping van God se gesag. Dit skets die historiese patroon van hoe Israel die profete behandel het en kulmineer in die moord op die Seun (Jesus).

  • Die Gelykenis van die Bruilofsmaal: Fokus op die oordeel en die uitnodiging. Dit profeteer die verwerping van die koninklike uitnodiging en die gevolglike oordeel oor Jerusalem, terwyl dit die weg baan vir die uitbreiding van die boodskap.

Deur hierdie gelykenisse saam te lees, sien ons hoe die Here die geestelike bankrotskap van die volksleiers blootlê en die oorgang van die koninkryksaanbod van daardie generasie na ‘n toekomstige vrugbare generasie verduidelik.

Die gelykenis van die landbouers volg op die gelykenis van die twee seuns en word op sy beurt weer deur die gelykenis van die bruilofsmaal gevolg. Die hele konteks handel oor die vraag van die geestelike volksleiers van Israel aan Jesus: met watter gesag Hy al hierdie dinge doen? Dit sluit Sy intog in Jerusalem (Matt. 21:1-11), Sy ontvangs van lofprysing, die reiniging van die tempel (Matt. 21:12-17), die genesing van blindes en kreupeles (Matt. 21:14), en Sy onderrigting van die mense (Matt. 21:23) in.

Die leiers het duidelik besef dat Jesus Homself as die Messias voorskuif en wou weet wie Hom die gesag gegee het. Vir volledige agtergrond, lees gerus eers die gelykenis van die twee seuns. Kom ons kyk nou na die gelykenis van die landbouers:

Mat 21:33 “Luister na ‘n ander gelykenis: Daar was ‘n sekere huisheer wat ‘n wingerd geplant het; en hy het ‘n heining daarom gesit en ‘n parskuip daarin gegrawe en ‘n wagtoring gebou, en hy het dit aan landbouers verhuur en op reis gegaan.”
Opmerking: Die huisheer is God en die wingerd is die volk Israel (Psa 80:8; Jes 5:1-7; Jer 2:21). Ons moet altyd toelaat dat die Bybel homself verduidelik. Die Here het Israel as nasie uitgekies om vir Hom vrugte te dra, maar hulle het nie aan die doel beantwoord nie.
Jes. 5:1 “Laat my tog sing van my Beminde; ‘n lied van my Beminde oor sy wingerd! My Beminde het ‘n wingerd op ‘n vrugbare heuwel. 5:2 En Hy het dit omgespit en die klippe daar uitgehaal en dit beplant met edel wingerdstokke; en Hy het ‘n toring daar binne-in gebou en ook ‘n parskuip daarin uitgekap; en Hy het verwag dat dit druiwe sou dra, maar dit het wilde druiwe voortgebring. 5:3 Nou dan, inwoners van Jerusalem en manne van Juda, oordeel tog tussen My en my wingerd. 5:4 Wat is daar meer te doen aan my wingerd wat Ek daar nie aan gedoen het nie? Waarom het Ek verwag dat dit druiwe sou dra, en dit het wilde druiwe voortgebring? 5:5 Laat My julle dan nou te kenne gee wat Ek met my wingerd gaan doen: Ek sal sy doringheining wegneem, sodat dit verwoes word; Ek sal sy muur stukkend breek, sodat dit vertrap word. 5:6 En Ek sal dit ‘n wildernis maak: dit sal nie gesnoei of omgespit word nie, maar opskiet met dorings en distels; en Ek sal die wolke gebied om nie daarop te reën nie. 5:7 Want die wingerd van die HERE van die leërskare is die huis of Israel, en die manne van Juda is die tuin van sy verlustiging; en Hy het gewag op reg, maar kyk, dit was bloedvergieting; op geregtigheid, maar kyk, dit was geskreeu!”
Dit is duidelik dat die Here hierdie gedeelte uit Jesaja in gedagte gehad het. Die volksleiers sou onmiddellik verstaan wat Hy bedoel. Die heining verteenwoordig die Wet van Moses, wat Israel as ‘n unieke groep van ander nasies afgesonder het (Deut.28:1-14). Die parskuip verteenwoordig die vrugte (geregtigheid) wat Israel moes lewer, die wagtoring dui op God se versorging, en die landbouers verteenwoordig die godsdienstige leiers wat oor die volk moes waak.

Matt.21:34 “En toe die vrugtetyd nader kom, stuur hy sy diensknegte na die landbouers om sy vrugte te ontvang. 21:35 Maar die landbouers het sy diensknegte geneem en een geslaan en ‘n ander een doodgemaak en ‘n ander een gestenig. 21:36 Weer het hy ander diensknegte gestuur, meer as die eerstes, en hulle het met dié net so gemaak.”
Opmerking: Die diensknegte is die profete wat herhaaldelik gestuur is om Israel na God terug te roep. Israel het hulle egter vervolg en gedood.
Hand. 7:52 “Watter een van die profete het julle vaders nie vervolg nie? Ja, hulle het dié gedood wat vooraf die koms verkondig het van die Regverdige, van wie julle nou verraaiers en moordenaars geword het;”

Matt.21:37 “Oplaas het hy sy seun na hulle gestuur en gesê: Hulle sal my seun ontsien. 21:38 Maar toe die landbouers die seun sien, het hulle onder mekaar gesê: Dit is die erfgenaam; kom laat ons hom doodmaak en sy erfdeel in besit neem. 21:39 En hulle het hom geneem en buitekant die wingerd uitgewerp en doodgemaak.”
Opmerking: Die Seun is Jesus Christus. Deur te erken dat Hy die erfgenaam is, het die leiers hulleself verdoem; in hulle harte het hulle geweet wie Hy is, maar hulle het gekies om Hom te verwerp ter wille van politieke gewin. Hulle het die Romeine meer gevrees as vir God.
Joh.11:48 “As ons Hom so laat begaan, sal almal in Hom glo; en die Romeine sal kom en ons land en ons nasie albei afneem.”
Israel het nie ‘n Messias gesoek wat vir sonde moes sterf nie, maar ‘n politieke verlosser. Daarom het hulle Hom buitekant die poort gekruisig.
Heb.13:12 “Daarom het Jesus ook, om die volk deur sy eie bloed te heilig, buitekant die poort gely.”
Ironies genoeg het dit wat hulle wou voorkom (die Romeinse inval), juis oor hulle gekom in 70 n.C. toe Titus Jerusalem en die tempel verwoes het (Luk 19:41-44). Dit herinner aan Jesus se waarskuwing in Mat 10:39: “Wie sy lewe vind, sal dit verloor; en wie sy lewe verloor om My ontwil, sal dit vind.”
Hoe dikwels tree ons nie ook soos hierdie leiers op nie? Uit vrees en ongeloof vertrou ons op wêreldse metodes, rykdom en mense in plaas van op God. Wanneer ons Mammon dien en op mense vertrou, wyk ons hart van die Here af.
Jer.17:5 “So sê die HERE: Vervloek is die man wat op die mens vertrou en vlees sy arm maak, terwyl sy hart van die HERE afwyk. 17:7 Geseënd is die man wat op die HERE vertrou, en wie se vertroue die HERE is.”

Matt. 21:40 “Wanneer die eienaar van die wingerd dan kom, wat sal hy met daardie landbouers doen? 21:41 Hulle antwoord Hom: Die slegte mense—hy sal hulle ‘n slegte dood laat sterwe en die wingerd verhuur aan ander landbouers wat hom die vrugte op die regte tyd sal gee. 21:42 Jesus sê vir hulle: Het julle nooit in die Skrifte gelees nie: Die steen wat die bouers verwerp het, dit het ‘n hoeksteen geword. Hy het van die Here gekom en is wonderbaar in ons oë?”
Opmerking: Die leiers veroordeel hulleself met hulle eie antwoord. Hulle moes Ps 118:22 geken het. Hulle was die bouers wat geen plek vir die Steen (Jesus) in hulle planne gehad het nie. Maar na die opstanding het God Hom verhoog tot die belangrikste Steen (Fil 2:9).

Matt.21:43 “Daarom sê Ek vir julle: Die koninkryk van God sal van julle weggeneem en aan ‘n volk gegee word wat die vrugte daarvan sal dra.”
Opmerking: Jesus draai nie permanent van Israel af weg na die heidene nie. Hy draai weg van daardie ongelowige generasie. Die Koninkryk sal gegee word aan ‘n toekomstige generasie Jode wat Hom in geloof sal aanvaar (na die Groot Verdrukking). Israel se herstel is verseker (Rom 11:25-26).

Matt. 21:44 “En hy wat op hierdie steen val, sal verpletter word; maar elkeen op wie hy val, dié sal hy vermorsel.”
Opmerking: Die twee posisies van die Steen verteenwoordig Jesus se twee komste. Met Sy eerste koms was Hy ‘n Steen van struikeling (op die grond). Israel het in ongeloof oor Hom gestruikel. Met Sy tweede koms is Hy ‘n Steen van oordeel wat van bo af val om Sy vyande te vermorsel (Dan 2:34). Dit is belangrik om ’n duidelike onderskeid tussen die Eerste en Tweede Koms te tref.

Matt.21:45 “En toe die owerpriesters en die Fariseërs sy gelykenisse hoor, het hulle begryp dat Hy van hulle spreek. 21:46 En hulle het probeer om Hom in hulle mag te kry, maar hulle was bang vir die skare, omdat dié Hom vir ‘n profeet gehou het.”
Opmerking: Hulle kon niks doen nie, want Sy tyd was nog nie daar nie. Dit geld ook vir ons: as ons in God se wil wandel, is ons onvernietigbaar totdat ons taak voltooi is. Moenie moed opgee as die pad moeilik raak nie.
Rom.8:31 “Wat sal ons dan van hierdie dinge sê? As God vír ons is, wie kan teen ons wees?”

Slotsom: Die Steen van Hoop of die Steen van Oordeel

Die gelykenis van die landbouers is meer as net ‘n geskiedkundige aanklag teen die godsdienstige leiers van Jesus se tyd; dit is ‘n ewige waarskuwing oor die erns van God se gesag en die kosbaarheid van Sy Seun. Ons sien hier ‘n God wat met onbeperkte geduld profete en waarskuwings stuur, maar wat ook regverdig optree wanneer Sy genade herhaaldelik verwerp word.

Vir die Joodse leiers van daardie generasie het Jesus die Steen van struikeling geword omdat Hy nie in hulle selfgesentreerde bouplanne gepas het nie. Hulle verwerping het gelei tot die tydelike opskorting van die koninkryksaanbod aan Israel, maar dit het ook die weg gebaan vir God se genadeplan vir die hele wêreld. Tog bly God getrou aan Sy verbond: die Koninkryk is nie vir altyd weggeneem nie, maar word bewaar vir daardie toekomstige generasie van Israel wat met berou sal uitroep: “Geseënd is Hy wat kom in die Naam van die Here!” (Mat 23:39).

Vir ons vandag dien hierdie gelykenis as ‘n spieël. Dit dwing ons om te vra: Is ons besig om ons eie koninkryke te bou met wêreldse gesag, of is Jesus Christus die Hoeksteen van ons lewens?

  • As ons oor Hom struikel deur ongeloof, sal die oordeel van die Steen wat vermorsel onvermydelik wees.
  • As ons egter op Hom bou, vind ons ‘n fondasie wat geen storm, politieke mag of menslike vyand kan skud nie.

Laat ons nie die foute van die antieke landbouers herhaal deur God se diensknegte en Sy Woord te ignoreer nie. Laat ons eerder die vrugte van die Koninkryk dra deur in afhanklikheid van die Heilige Gees te lewe, wetende dat as God vir ons is, niemand suksesvol teen ons kan staan nie. Die Steen wat deur die wêreld verwerp is, is die enigste Steen waarop ons met veiligheid ons ewigheid kan bou.

Seën groete, Vic

Deel met ander asb.