Vraag: More Vic.
Die Bybel verwys na die engele as God se seuns. As Jesus ook God se seun is, is Hy dan ‘n engel? Verder word daar in die Bybel van verskillende Hebreeuse en Griekse name vir God gebruik gemaak, soos byvoorbeeld Elohim, Yahweh en Jah. Beteken hierdie verskeidenheid name dat daar sprake is van verskillende gode?
Antwoord: Goeie vraag. Dit is ’n algemene stelling wat sommige proponente van die Hebreeuse Wortel-beweging en Die Israel-visie maak. Dit is bloot nog ’n poging om hulle dwaalleer te bevorder en hulle aanval op die Drie-eenheid en die Here Jesus Christus te regverdig. Vir die duidelikheid van hierdie onderwerp, gaan ek jou vraag in twee gedeeltes beantwoord. Lees gerus weer die volgende artikel ook, naamlik: “Die “Sacred Name”-Beweging: ‘n Skriftuurlike Perspektief”, en “Dwaling oor die Drie-Eenheid en Christus: ‘n Weerlegging”
Deel 1
Vraag een: Die Bybel verwys na die engele as God se seuns. As Jesus ook God se seun is, is Hy dan ‘n engel?
Antwoord: Hierdie siening van sommige mense binne die Hebreeuse Wortel-beweging (Hebrew Roots Movement) en Die Israel-visie berus op ’n ernstige eksegetiese en logiese fout. Hulle probeer ’n valse gelykvormigheid skep: omdat engele in sommige Ou-Testamentiese tekste as ‘seuns van God’ (benei ha-Elohim) aangespreek word (Job 1:6, 2:1), en Jesus ook die ‘Seun van God’ genoem word (Matteus 3:17, 17:5), redeneer hulle dat Jesus bloot ’n hoë engel moet wees. Vanuit ’n grammatikaal-historiese perspektief en die wette van die logika val hierdie argument egter heeltemal uitmekaar wanneer ons kyk na die spesifieke betekenis van die terme in hulle konteks (Hebreërs 1:4-5).
Die Grammatikaal-Historiese Konteks
Vanuit die grammatikaal-historiese metode moet ons besef dat die frase “seun van God” nie in elke konteks dieselfde betekenis het nie. Wanneer die Ou-Testamentiese Skrif na engele as seuns van God verwys, is dit ’n Hebreeuse idioom wat dui op hulle status as geskepte wese-klasse in die hemelse hof, of as wesens wat direk deur God geskep is sonder menslike voortplanting. Dit dui op ’n kategorie van skepsele, nie op dieselfde wese of natuur as God self nie.
Wanneer ons dieselfde grammatikaal-historiese lens op die Nuwe Testament toepas, sien ons dat die titel “Seun van God” vir Jesus Christus in ’n radikaal unieke en eksklusiewe sin gebruik word. Die Nuwe Testament beskryf Hom as die Monogenes—die “eniggebore” Seun. In die Grieks van daardie tyd het hierdie term nie “gebore in tyd” beteken nié, maar “enig in Sy soort” of “uniek”. Engele word nêrens as “eniggebore” beskou nie. Die Skrif self kontrasteer Jesus se Seunskap direk met dié van die engele om juis te wys dat Hy verhewe is bo hulle. In die Ou Afrikaanse Vertaling staan daar in Hebreërs 1:5: “Want aan wie van die engele het Hy ooit gesê: U is my Seun, vandag het Ek U gegenereer? en weer: Ek sal vir Hom ’n Vader wees, en Hy sal vir My ’n Seun wees?”
Die skrywer van Hebreërs vra hierdie retoriese vraag om te bewys dat geen engel ooit die unieke status van Seunskap besit wat Christus het nie. Verder lees ons in Hebreërs 1:13: “En aan wie van die engele het Hy ooit gesê: Sit aan my regterhand totdat Ek jou vyande maak ’n voetbank van jou voete?”
Die Logiese Toets en die Fout van Gelyknamigheid
As ons die argument van die Hebreeuse Wortel-beweging aan die hand van formele logika toets, sien ons dat hulle skuldig is aan die logiese foutiewe redenasie wat bekend staan as die fout van gelyknamigheid (equivocation). Dit gebeur wanneer dieselfde woord (“seun”) in twee verskillende kontekse gebruik word om ’n valse afleiding te maak. Hulle redeneer dat engele seuns van God is, Jesus die Seun van God is, en dat Jesus daarom ’n engel moet wees. Dit is logies net so absurd as om te sê: ’n Hond het vier pote; ’n kat het vier pote; daarom is ’n kat ’n hond. Die aard van Jesus se Seunskap verskil wesenlik (in natuur en wese) van die engele se ontologiese status as geskepte “seuns”.
Die absolute inkonsekwentheid en logiese bankrotskap van hierdie argument word finaal blootgelê wanneer ons na die skepping van die mens kyk. Die Skrif verwys naamlik ook na die eerste mens, Adam, as ’n seun van God weens sy direkte skepping deur God se hand. In die geslagsregister van Jesus in Lukas 3:38 lees ons: “…die seun van Enos, die seun van Set, die seun van Adam, die seun van God.”
Hier volg die logiese strik waarin die Hebreeuse Wortel-beweging hulself vasdraai: As hulle argument is dat almal wat seuns van God genoem word engele is, dan moet hulle noodwendig ook beweer dat Adam ’n engel was. Hulle sal dit egter nooit beweer nie, want die Skrif wys duidelik dat hy ’n mens van vlees en bloed was. Deur te erken dat Adam ’n “seun van God” is sonder om ’n engel te wees, vernietig hulle hul eie reël. Hulle bewys daarmee self dat die titel “seun van God” in verskillende kontekste op verskillende maniere gebruik word en nie outomaties beteken dat die betrokke persoon of wese ’n engel is nie.
Die Finale Teologiese Bewys
Ten slotte maak die Ou Afrikaanse Vertaling dit volkome duidelik dat Christus nie ’n geskepte engel is nie, maar die Skepper self wat aanbidding ontvang—iets wat geen engel mag toelaat nie. In Hebreërs 1:6 sê God self aangaande Christus: “En wanneer Hy die Eersgeborene weer in die wêreld inbring, sê Hy: En al die engele van God moet Hom aanbid.”
Engele aanbid nie ander engele nie; hulle aanbid slegs vir God alleen (Openbaring 19:10, 22:8-9). Deur die engele te beveel om Christus te aanbid, plaas God die Vader vir Jesus Christus vierkantig in die kategorie van Godheid, verhewe bo enige engel, wese of skepsel (Hebreërs 1:6). Die Skrif verbied ten sterkste die aanbidding van enigiemand anders as God alleen (Eksodus 20:3-5, Matteus 4:10). Indien God nou die engele sou beveel dat hulle die Here Jesus Christus moet aanbid, en as Hy en die Seun nie dieselfde wese deel nie, dan sou God Homself in Sy Woord weerspreek – iets wat nooit kan gebeur nie (Numeri 23:19, Titus 1:2). Die Here Jesus Christus is God die Seun (Johannes 1:1, Johannes 20:28), die tweede persoon in die Drie-eenheid, wat een God is (Matteus 28:19, 1 Johannes 5:7-8). Die bewering dat Hy bloot ’n engel is omdat die titel ‘seun van God’ oorvleuel, word dus deur sowel die reëls van die taal, die breë konteks van die Skrif (Hebreërs 1:4-5), asook eenvoudige logika heeltemal weerlê.
Deel 2
Vraag Twee: Verder word daar in die Bybel van verskillende Hebreeuse en Griekse name vir God gebruik gemaak, soos byvoorbeeld Elohim, Yahweh en Jah. Beteken hierdie verskeidenheid name dat daar sprake is van verskillende gode?
Antwoord: Nee glad nie. Die verskillende name dui nie op ‘n pluraliteit van godhede nie, maar op die rykdom van die karakter en verhoudingsaspekte van die een, ware God
Die Wanopvatting van Gelykvormigheid
Die gedagte dat die verskillende name voor God in die oorspronklike tale (Hebreeus en Grieks) sou dui op “verskillende gode,” is taalkundig inherent gebrekkig en teologies vals. Wanneer ons die Bybel in sy historiese en grammatikale konteks lees, sien ons presies die teenoorgestelde: die verskillende name dui nie op ‘n pluraliteit van godhede nie, maar op die rykdom van die karakter en verhoudingsaspekte van die een, ware God.
Die Grammatikaal-Historiese Konteks
Die stelling struikel heel eerste oor die basiese reëls van die Hebreeuse grammatika. Die naam Elohim (’Ĕlōhîm) is grammatikaal ‘n plurale (meervoudige) selfstandige naamwoord. As ‘n mens bloot oppervlakkig daarna kyk, sou jy kon dink dit beteken “gode”. Die letterlike grammatika van die teks vernietig egter hierdie argument. In die Hebreeuse Skrif word Elohim (wanneer dit na die ware God verwys) feitlik deurgaans gekoppel aan ‘n singulêre (enkelvoudige) werkwoord. Ons sien dit duidelik in Genesis 1:1: “In die begin het God (Elohim, meervoud) die hemel en die aarde geskape (bará, enkelvoud werkwoord).”
As Elohim hier na veelvuldige gode verwys het, moes die werkwoord “geskape” in die meervoud (bar’ú) gewees het. Die grammatikale konstruksie dwing ons om te erken dat die Een wat skep, ‘n enkele Wese is. In die Hebreeuse kultuur en taal word hierdie meervoudsvorm gebruik as ‘n Pluralis Excellentiae (Meervoud van Majesteit of Volheid)—dit wys op die oneindige grootheid en almag van die een Skepper-God.
Die Logiese Toets en die Identifikasie van die Name
Die Skrif verklaar uitdruklik dat die verskillende name nie verskillende entiteite is nie, maar sinonieme en beskrywende titels vir dieselfde identiteit. Die absolute kernteks van Israel se monoteïstiese belydenis is die Shema in Deuteronomium 6:4: “Hoor, Israel, die HERE (Yahweh) onse God (Elohim) is ‘n enige HERE (Yahweh).” Hier word Yahweh (die persoonlike Verbondsnaam) en Elohim (die Magtige Skepper) direk gelykgestel as dieselfde, enige God. Daar is geen ruimte vir ‘n skeiding nie.
Die spesifieke betekenisse van hierdie name verduidelik waarom hulle in verskillende kontekste verskil:
• Elohim (’Ĕlōhîm): Die God van mag en skepping. Dit word gebruik waar Sy verhouding tot die skepping en die nasies in die algemeen ter sprake is (Genesis 1:1).
• Yahweh (YHWH): Die self-eksistente, ewige God wat getrou is aan Sy beloftes. Dit is God se persoonlike verbondsnaam, wat ook as die Tetragrammaton bekendstaan en wat Hy spesifiek aan Israel geopenbaar het (Exodus 3:14-15). Dit word gebruik wanneer Sy spesifieke verhouding van verlossing en genade met die mensdom ter sprake is.
• Jah (Yahh): ‘n Digterlike, verkorte vorm van Yahweh wat hoofsaaklik in lofprysing voorkom (Exodus 15:2, Psalm 68:5). Dit dra presies dieselfde teologiese gewig as Yahweh.
Wanneer God Homself aan Moses openbaar, verklaar Hy kategories dat die God van die aartsvaders dieselfde Een is wat nou Sy Verbondsnaam openbaar. In Exodus 6:2 lees ons: “Verder het God (Elohim) met Moses gespreek en vir hom gesê: Ek is die HERE (Yahweh). En Ek het aan Abraham, aan Isak en aan Jakob verskyn as God die Almagtige (El Shaddai), maar met my naam HERE (Yahweh) het Ek My nie aan hulle bekend gemaak nie.” Dit is nie ‘n wisseling van gode nie; dit is dieselfde God wat ‘n nuwe aspek van Sy karakter openbaar.
Die Finale Teologiese Bewys
In die Grieks van die Nuwe Testament vind ons dieselfde patroon. Die Hebreeuse name word konsekwent vertaal met Griekse ekwivalente wat die eenheid van God bewaar. Elohim word Theos (God) en Yahweh word Kurios (Here). Jesus Christus self bevestig hierdie absolute monoteïsme deur die Ou-Testamentiese Skrif aan te haal en die name as sinonieme voor die een ware Vader te gebruik in Markus 12:29-30: “En Jesus antwoord hom: Die eerste van al die gebooie is: Hoor, Israel, die Here (Yahweh/Kurios), onse God (Elohim/Theos), is ’n enige Here (Yahweh/Kurios); en jy moet die Here (Yahweh/Kurios) jou God (Elohim/Theos) liefhê uit jou hele hart en uit jou hele siel en uit jou hele verstand en uit jou hele krag. Dit is die eerste gebod.”
Die stelling dat verskillende name dui op verskillende gode, is ‘n histories misplaaste fout wat die Semitiese gebruik van name as karakterbeskrywings ignoreer. Net soos ‘n man in een konteks “vader”, in ‘n ander “eggenoot”, en in ‘n ander “direkteur” genoem kan word sonder om drie verskillende mense te word, so openbaar die een ware God Homself deur verskillende name na gelang van Sy optrede: as Elohim in Sy skeppingskrag, en as Yahweh in Sy onverdiende verbondsgenade.
Ter Afsluiting
Ten slotte moet die leser besef dat die argumente van die Hebreeuse Wortel-beweging en Die Israel-visie die nie bloot onskuldige meningsverskille oor woorde of name is nie; dit raak die kern van ons saligheid. Deur die ware aard van die Drie-eenheid aan te val, die Here Jesus Christus tot ‘n geskepte engel te degradeer en die eenheid van God te versplinter, verkondig hierdie bewegings niks minder nie as ‘n ander God, ‘n ander Christus en ‘n ander evangelie (2 Korintiërs 11:4, Galasiërs 1:6-9). Hierdie ander evangelie wat hulle verkondig het geen krag en sal niemand red nie, want redding is slegs te vinde in die ware Christus wat self God is (Handelinge 4:12). Gelowiges word daarom ten sterkste vermaan om hierdie misleidende leerstelling heeltemal te verwerp, onwrikbaar vas te staan in die historiese, skriftuurlike geloof, en te waak teen enige lering wat afbreuk doen aan die soewereiniteit en ewige Majesteit van ons Here en Verlosser, Jesus Christus.
Seën groete.