In die lewe van die gelowige is daar min dinge so kragtig, maar terselfdertyd so misleidend, as die gevoel dat mens “deur die Gees gelei word.” Dit is ’n ervaring wat dikwels gepaard gaan met groot emosionele intensiteit en ’n onwrikbare oortuiging. Tog leer die Skrif ons dat opregtheid nie ’n waarborg vir die waarheid is nie (Spreuke 14:12). ’n Persoon kan met sy hele hart oortuig wees dat hy deur die Heilige Gees gelei word, maar in werklikheid opreg verkeerd wees (Jeremia 17:9, 1 Johannes 4:1). Hierdie paradoks – die kombinasie van uiterste opregtheid en fundamentele dwaling – is een van die grootste uitdagings vir die kerk deur die eeue heen (Matteus 7:22-23).
Om hierdie kwessie te verstaan, moet ons terugkeer na die fundament van ons geloof: die evangelie van God se vrye genade alleen, deur geloof alleen, in Christus alleen (Romeine 3:24, Efesiërs 2:8-9, Galasiërs 2:16).
Die Vertrekpunt: Die Ontvangs van die Heilige Gees
Die basiese vertrekpunt van die Bybelse teologie is dat die Heilige Gees nie aan die mens gegee word op grond van sy eie pogings, sy morele lewe, of sy “opregtheid” nie (Romeine 9:16). Die ontvangs van die Gees is onlosmaaklik verbind aan die geloof in die ware evangelie (Galasiërs 3:14). In die Bybel lees ons in Galasiërs 3:2: “Dit alleen wil ek van julle weet: het julle die Gees ontvang uit die werke van die wet of uit die prediking van die geloof?”
Die antwoord van die apostel Paulus is onomwonde: Die Heilige Gees word slegs ontvang wanneer die evangelie van vrye genade geglo word, soos bevestig in Efesiërs 1:13: “…in wie julle ook, nadat julle die woord van die waarheid, die evangelie van julle redding, gehoor het, in wie julle, nadat julle ook geglo het, verseël is met die Heilige Gees van die belofte.”
As iemand nog probeer om sy verlossing te bewerkstellig deur eie werke of deur te voldoen aan godsdienstige vereistes, verstaan hy nie die aard van die evangelie nie (Galasiërs 5:4). Die Gees is die seël van God op diegene wat in Christus (en Hom alleen) rus (2 Korintiërs 1:22). Waar die hart egter nog besig is met “die werke van die wet,” is daar geen ruimte vir die werk van die Gees nie, want die Gees getuig altyd van Christus se voltooide werk aan die kruis – nie van ons eie pogings nie (Johannes 16:14, Handelinge 10:43-44). Dit is immers die Heilige Gees se spesifieke taak om mense te oortuig van hulle ongeloof in die ware evangelie van vrye genade, sodat hulle kan ophou om op hulleself te vertrou. Jesus self verklaar hierdie belangrike werk van die Gees in Johannes 16:8-9: “En as Hy kom, sal Hy die wêreld oortuig van sonde en van geregtigheid en van oordeel: van sonde, omdat hulle in My nie glo nie.”
‘n Persoon wat glo dat hy iets moet doen behalwe om die evangelie te glo — soos om Christus openlik te bely of goeie werke te doen om gered te word of gered te hou — glo nie in Christus alleen nie (Romeine 4:4-5, Galasiërs 2:16). So ‘n persoon vertrou op sy eie voorwaardes wat hy by die evangelie voeg (Galasiërs 3:1-3). Hy verwerp dus Christus se voltooide werk aan die kruis en vertrou op ‘n kombinasie van Christus en sy eie dade of verklarings (Galasiërs 5:2-4). In hierdie opsig glo hy in ‘n ander evangelie (Galasiërs 1:6-9).
Die dwaling van die werke-evangelie
Die grootste struikelblok in die Christendom is die subtiele insluip van ‘n werke-evangelie. Daar is baie mense wat, in hulle soeke na godsdienstige sekerheid, begin glo dat hulle eie dade – hulle vroomheid, hulle morele lewe, of hulle verbondenheid aan ’n spesifieke kerk – uiteindelik sal bepaal of hulle die ewigheid by God gaan deurbring.
Alhoewel hierdie mense opreg in hulle bedoeling mag wees, is die inhoud van hulle geloof fataal gebrekkig. Wanneer die fokus verskuif vanaf die voltooide werk van Christus (die Consummatum est of “Dit is volbring” aan die kruis) (Johannes 19:30) na die mens se eie prestasies, het die evangelie verander in ‘n ruil transaksie. Die Bybel leer egter dat Christus se offer volkome was (Hebreërs 10:12-14). Niks kan bygevoeg word nie; niks kan weggeneem word nie, and mens ontvang dit slegs deur geloof alleen, en nie deur menslike werke nie (Efesiërs 2:8-9).
Wanneer iemand meen dat sy werke ‘n bydraende faktor tot sy redding is, of dat sy werke hom gered hou, glo hy ‘n “ander evangelie” (Galasiërs 1:8). Hier word die gevaar van opregtheid duidelik: Jy kan met passie, met trane en met ’n skoon gewete glo dat jy God dien, terwyl jy in werklikheid die krag van die kruis en die evangelie loën deur te dink dat jy jouself moet help red. Dink maar aan die apostel Paulus voor sy bekering: hy was intens opreg en oortuig dat hy God gedien het toe hy die vroeë kerk vervolg en gelowiges laat opsluit het (Handelinge 22:3-4, Galasiërs 1:13-14), maar sy ywer was op ‘n totale dwalingspad gebaseer (Filippense 3:6-9).
Die Heilige Gees teenoor die menslike gees (of erger)
Die vraag ontstaan dan: Hoe kan iemand so oortuig wees dat hy deur die Heilige Gees gelei word, terwyl sy lering lynreg teen die Skrif indruis? Die menslike hart is bedrieglik bo alle dinge (Jeremia 17:9). Ons het die vermoë om ons eie begeertes, ons eie vooroordele en selfs ons eie godsdienstige leesrstellings te verhef tot die status van “Goddelike leiding” (Matteus 15:9, Kolossense 2:8). Wanneer ons bid, wanneer ons oor die Skrifte mediteer, of wanneer ons kerk toe gaan, kan ons so sterk op ons innerlike ervaring fokus dat ons die objektiewe openbaring van God – die Skrif – ignoreer (2 Petrus 1:19-21, 1 Johannes 4:1).
Die Heilige Gees sal nooit ’n persoon lei om dwaalleer te verkondig nie. Die Gees is die Gees van die Waarheid (Johannes 14:17, Johannes 15:26). Sy hoofbediening is om die Skrif te verheerlik en om mense na Christus te lei (Johannes 16:13-14). As iemand dus beweer dat die Gees hom lei om dinge te leer wat die vrye genade van God in Christus verduister of vervang met werke-geregtigheid, dan is dit nie die Heilige Gees wat aan die werk is nie, maar ‘n ander gees (2 Korintiërs 11:4). Dit is dikwels die menslike gees (Jeremia 14:14), of in erger gevalle, ‘n gees van misleiding (1 Timoteus 4:1, 1 Johannes 4:1) wat sy eie “opregtheid” gebruik om mense van die eenvoud van die evangelie af weg te lei (2 Korintiërs 11:3).
Satan is ‘n kenner daarvan om Bybelverse heeltemal buite konteks te gebruik (Matteus 4:5-6). Net omdat iemand die een vers na die ander aanhaal en beweer dit kom van die Heilige Gees, beteken dit nog glad nie dit is die waarheid nie (1 Johannes 4:1). Elke vers in die Bybel is met ‘n spesifieke rede en konteks geskryf (2 Timoteus 3:16-17). As ons die Bybel bestudeer sonder om na die groter prentjie en konteks te kyk, gaan ons vinnig die pot heeltemal mis sit (2 Petrus 3:16, 2 Timoteus 2:15).
Die Heilige Gees sal ons altyd help om die Skrif reg te verstaan en oor te dra. Hy is immers die Een wat ons in die waarheid lei, presies soos Jesus in Johannes 16:13 beloof het: “Wanneer Hy kom, die Gees van die waarheid, sal Hy julle in die hele waarheid lei. Wat Hy sal sê, sal nie van Homself kom nie: Hy sal net sê wat Hy hoor, en Hy sal die dinge wat gaan kom, aan julle verkondig.”
As iemand beweer dat ‘n boodskap van die Heilige Gees kom, maar dit is eintlik ‘n dwaalleer, is dit niks anders as godslastering nie (Markus 3:28-30). So ‘n persoon sê basies dat die Heilige Gees vir hom leuens vertel het. Dit is ‘n verskriklike sonde wat beslis gestraf sal word (Hebreërs 10:28-29). Die Heilige Gees is self God (Handelinge 5:3-4), en God kan Homself nooit weerspreek nie (2 Timoteus 2:13); Hy sal dus nooit teen Sy eie Woord (die Bybel), die Vader of die Seun ingaan nie (Johannes 15:26, Johannes 16:13-14). Om leuens in die Naam van die Heilige Gees te versprei, maak Hom gelyk aan die duiwel, wat die vader van die leuen is (Johannes 8:44). Dit is pure godslastering.
Dink maar aan Ananias en Safira — die Here het hulle dadelik laat doodneerslaan net omdat hulle vir die Heilige Gees gelieg het (Handelinge 5:1-11). Hoeveel erger is dit dan nie as iemand valse leringe verkondig en dan verklaar dat dit die Heilige Gees is wat “praat” nie? Ons moet bitter versigtig wees voordat ons vir mense sê: ‘Die Heilige Gees het vir my gesê…’ of ‘kom ons hoor wat die Heilige Gees vandag vir ons sê’ (Jeremia 23:31; Deuteronomium 18:20) God laat Hom nie bespot nie (Galasiërs 6:7).
Die Toets van die Waarheid
Hoe onderskei ons dan tussen werklike Gees-leiding en bloot menslike opregtheid?
Die Inhoud van die Boodskap: Stem dit ooreen met die volkome genade van God? Enige leer wat die mens laat voel dat hy iets moet “doen” om sy posisie by God te verbeter, is nie van die Gees nie (Galasiërs 3:1-3, Romeine 11:6).
Die Fokus op Christus: Waarop word die aandag gevestig? Word dit op my godsdienstige aktiwiteite gevestig, of op die offer van Christus? Die Gees vergroot altyd Christus; die menslike gees vergroot altyd die mens se eie “opregtheid” of “vroomheid” (Johannes 16:14, Filippense 3:3-9).
Die Gesag van die Skrif: Die Gees sal nooit teen die Skrif spreek nie. As ‘n ervaring of ‘n innerlike stem in stryd is met die geskrewe Woord, moet daardie ervaring summier verwerp word (Jesaja 8:20, 2 Petrus 1:19-21).
Die Slagveld van Opregtheid
Dit is belangrik om te verstaan dat die duiwel nie altyd met ooglopende bose bedoelings na ons toe kom nie. Dikwels kom hy as ‘n “engel van die lig” (2 Korintiërs 11:14). Hy maak juis gebruik van ons opregtheid om ons in strikke te laat trap (1 Petrus 5:8). As die vyand ons kan oortuig dat ons die Gees het omdat ons “so hard werk vir die Here,” dan het hy ons presies waar hy ons wil hê: weg van die rustende geloof in Christus, en terug in die slawerny van werke (Galasiërs 4:9-10, Galasiërs 5:1).
Die feit dat iemand opreg is, is geen bewys dat hy reg is nie (Spreuke 16:25). ’n Mens kan opreg die heeltemal verkeerde pad bewandel (Handelinge 26:9). In die tyd van die Hervorming het baie mense in die Rooms-katolieke kerk opreg geglo dat hulle God dien deur die evangelie van genade te vervolg. Hulle was opreg, maar hulle was blind (Johannes 16:2). Dit is ’n waarskuwing vir ons almal (1 Korintiërs 10:12).
Die Uitnodiging tot Waarheid
Die evangelie is skandalig in sy eenvoud: God red sondaars wat niks het om aan te bied nie (Romeine 3:23-24, Efesiërs 2:8-9). Hy red hulle bloot op grond van wat Christus gedoen het (Titus 3:5). Wanneer ons dit glo, kom die Heilige Gees en skenk ons die sekerheid van redding (Efesiërs 1:13-14). Dit is nie gebaseer op ons wispelturige gevoelens of ons opregte pogings nie, maar op die onwankelbare belofte van God (Hebreërs 6:17-19).
As jy vandag dink jy word deur die Gees gelei, vra jouself af: Waarheen lei hierdie “gees” my? Lei dit my na die kruis as die enigste bron van my redding, of lei dit my na my eie prestasies en my eie godsdienstigheid? (Galasiërs 3:3).
Laat ons nie die fout maak om ons eie emosies en opregtheid te verwar met die stem van die Heilige Gees nie. Die Gees sal altyd en uitsluitlik wys na Christus (Johannes 16:14). Hy sal nooit ’n dwaalleer ondersteun wat die menslike inspanning verhef bo die genade van God nie (Galasiërs 2:21). Mag ons die genade ontvang om te onderskei, en mag ons vasstaan in die vryheid wat Christus vir ons bewerk het – vry van die las van werke, en vry in die krag van Sy Gees (Galasiërs 5:1).
Dit is die ware vryheid. Dit is die enigste evangelie (Galasiërs 1:6-7). En dit is die enigste pad wat lei tot die lewe – nie deur ons opregtheid nie, maar deur Sy volkome geregtigheid (Romeine 3:21-22, 2 Korintiërs 5:21).
Ter Afsluiting
Laat ons daarom met die grootste heilige ontsag en vrees voor God wandel wanneer dit kom by die werking van die Gees. Mag ons nooit die ligsinnige of aanmatigende fout maak om te verklaar dat die Heilige Gees ’n sekere stelling gemaak of ’n nuwe leerstelling geopenbaar het, as ons nie absoluut seker is dat dit lynreg met die onfeilbare, objektiewe getuienis van die geskrewe Woord ooreenstem nie (Deuteronomium 18:20, Jeremia 23:31). Om ons eie subjektiewe gedagtes en menslike interpretasies as die direkte stem van God te propageer, grens aan die swaarste vorm van selfmisleiding en godslastering (Esegiël 13:3, Markus 3:29). Moenie die Gees van die Waarheid misbruik om menslike leerstellings te regverdig nie; onderwerp jou ervarings aan die gesag van die Skrif, toets alles met sorg (1 Tessalonisense 5:21), en waak daarteen om eie idees as die stem van die Heilige Gees aan mense voor te hou (Jeremia 23:16, 21). Ons moet met uiterste omsigtigheid te werk gaan wanneer ons beweer dat ‘n boodskap wat ons oordra, van die Heilige Gees afkomstig is.
Seën groete!