Wedergeboorte, Heilimaking en die Vleeslike Gelowige
Daar bestaan ‘n tragiese en wydverspreide misvatting in die hedendaagse Christendom: die gedagte dat die verloop van tyd op ‘n kalender outomaties gelykstaan aan geestelike groei. Baie kerkgangers leef onder die wanindruk dat die aantal jare wat verloop het sedert hulle wedergeboorte, hul geestelike volwassenheid bepaal. Die Bybel skilder egter ‘n heeltemal ander, skokkende prentjie. Om ‘n Christen te word, gebeur in ‘n enkele oomblik van genade; om ‘n volwasse Christen te word, is ‘n lewenslange, veeleisende proses van geestelike ontwikkeling. Baie gelowiges sit al dekades lank in die kerkbanke, maar hulle dra steeds geestelike doeke, drink steeds geestelike melk en reageer op die lewe soos onvolwasse kinders.
Ten einde geestelike volwassenheid korrek te verstaan, moet ons dit streng vanuit ‘n grammatikaal-historiese hermeneutiek benader en die fundamentele verskil tussen redding en heiligmaking handhaaf. Redding is die vrye, onverdiende geskenk van God (Efesiërs 2:8-9; Romeine 3:24) wat op die oomblik ontvang word wanneer ‘n mens in Jesus Christus as Verlosser glo (Johannes 3:16; Handelinge 16:31; Efesiërs 1:13-14). Volwassenheid, daarteenoor, is die progressiewe ontwikkeling van Christus-gelykvormige denke (Romeine 12:2; 1 Korintiërs 2:16), Goddelike verwysingsraamwerk, karakter en gedrag deur die werk van die Heilige Gees (2 Korintiërs 3:18; Galasiërs 5:22-23) en die volhardende toepassing van God se Woord (Hebreërs 5:14; 2 Timótheüs 3:16-17; Jakobus 1:22).
Redding versus Heiliging: Die Fundamentele Onderskeid van Vrye Genade
Die Skrifte beklemtoon dat geestelike lewe ‘n voorvereiste is voordat enige geestelike groei kan plaasvind (Efesiërs 2:1, 5; 1 Johannes 5:11-12). ‘n Mens ontvang geestelike lewe (die ewige lewe) uitsluitlik deur die wederbarende werk van die Heilige Gees (Johannes 3:3, 5; Titus 3:5) op die presiese oomblik dat hy in Jesus Christus as sy enige Verlosser glo (Johannes 3:16; 5:24; Efesiërs 1:13-14). Dit is ‘n eenmalige, regterlike en genadige handeling van God (Romeine 3:24; 5:1; 8:1) waarin geen menslike werke, verdienste of toekomstige beloftes van gehoorsaamheid ‘n rol speel nie (Romeine 4:4-5; 11:6; Efesiërs 2:8-9).
In Johannes 3:5-8 verduidelik die Here Jesus hierdie soewereine werk van wedergeboorte aan Nikodémus: “Jesus antwoord: Voorwaar, voorwaar Ek sê vir jou, as iemand nie gebore word uit water en Gees nie, kan hy in die koninkryk van God nie ingaan nie. Wat uit die vlees gebore is, is vlees; en wat uit die Gees gebore is, is gees. Moenie jou verwonder dat Ek vir jou gesê het, julle moet weer gebore word nie. Die wind waai waar hy wil, en jy hoor sy geluid, maar jy weet nie vanwaar hy kom en waarheen hy gaan nie. So is elkeen wat uit die Gees gebore is.”
Hierdie fundamentele oorgang van die dood na die lewe word nie deur menslike pogings bewerkstellig nie. Die apostel Paulus bevestig dit op ‘n soortgelyke wyse in Titus 3:5: “nie op grond van die werke van geregtigheid wat ons gedoen het nie, maar na sy barmhartigheid het Hy ons gered deur die bad van die wedergeboorte en die vernuwing deur die Heilige Gees” Petrus sluit hierby aan wanneer hy in 1 Petrus 1:3 skryf: “Geseënd is die God en Vader van onse Here Jesus Christus, wat na sy grote barmhartigheid ons die wedergeboorte geskenk het tot ‘n lewende hoop deur die opstanding van Jesus Christus uit die dode”
Wedergeboorte gee dus die geestelike lewe. Maar net soos ‘n pasgebore baba in die natuurlike wêreld lewe het maar nog geen volwassenheid besit nie, so begin elke gelowige sy nuwe lewe in Christus as ‘n geestelike suigling. Volwassenheid is die proses van groei wat hierop moet volg. God verwag van al Sy kinders om na volwassenheid toe te groei deur die bediening van die Heilige Gees, terwyl hulle konsekwent Sy Woord leer en daarvolgens leef.
Dit is hier waar ons ‘n kragtige onderskeid moet tref tussen geestelikheid en volwassenheid. Geestelikheid verwys na ‘n gelowige se huidige toestand van wandel onder die beheer van die Heilige Gees. ‘n Nuwe of pasgebore gelowige kan op ‘n gegewe oomblik “geestelik” wees as hy onder die beheer van die Gees wandel en ooreenkomstig die Skrif reageer. Paulus gebied immers in Galasiërs 5:16: “Maar ek sê: Wandel deur die Gees, dan sal julle nooit die begeerlikheid van die vlees volbring nie.” En in Efesiërs 5:18 noop hy gelowiges: “En moenie dronk word van wyn nie, daarin is losbandigheid; maar word met die Gees vervul.”
Hierdie voortdurende wandel onder die Gees se leiding beteken egter nog nie dat die nuwe gelowige geestelik volwasse is nie. Geestelikheid is ‘n oomblik-tot-oomblik toestand van oorgawe aan die Gees; geestelike volwassenheid is die opgeboude kapasiteit van ‘n geestelike struktuur wat oor tyd heen deur volgehoue leer en toepassing van die Woord van God gevorm is. Die Heilige Gees lei die gelowige in die wil van God primêr en onlosmaaklik deur die Woord van God, soos Kolossense 3:16 dit bevestig: “Laat die woord van Christus ryklik in julle woon in alle wysheid. Leer en vermaan mekaar met psalms en lofsange en geestelike liedere, en sing in julle hart met dankbaarheid aan die Here.”
Die Vleeslike Gelowige: ‘n Ongemaklike Bybelse Werklikheid
Tyd bied die geleentheid vir groei, maar dit waarborg dit geensins (Hebreërs 5:12; 1 Korintiërs 3:1-3). ‘n Mens kan vir dekades lank ‘n ware gelowige wees en steeds ‘n geestelike dwerg bly (Hebreërs 5:11-12; 1 Korintiërs 14:20). Hierdie werklikheid weerlê sekere teologiese stelsels (soos die Calvinisme) wat beweer dat elke ‘werklike’ gelowige outomaties tot geestelike vrug en volwassenheid sal vorder (Galasiërs 5:16-17; 2 Petrus 1:8-9; Openbaring 2:4-5). Die Bybel weerlê hierdie valse veronderstelling op talle plekke (Matteus 13:22; 1 Korintiërs 11:30; 2 Timótheüs 4:10).
Kyk na Paulus se woorde aan die gemeente in Korinte. Die Korintiërs was ongetwyfeld geredde mense. Paulus spreek hulle aan as “geheiligdes in Christus Jesus, geroepe heiliges” (1 Korintiërs 1:2). En tog, toe Paulus hul geestelike stand evalueer, moes hy hulle skerp vermaan. In 1 Korintiërs 3:1-4 skryf hy: “En ek, broeders, kon met julle nie spreek soos met geestelike mense nie, maar soos met vleeslike, soos met klein kinders in Christus. Ek het julle met melk gevoed, nie met vaste spys nie, want julle was nog nie daartoe in staat nie, en julle is nou nog nie daartoe in staat nie, omdat julle nog vleeslik is; want aangesien daar onder julle jaloersheid en twis en tweedrag is, is julle nie vleeslik nie en wandel julle nie na die mens nie? Want as die een sê: Ek is van Paulus; en die ander: Ek van Apollos — is julle nie vleeslik nie?”
Hierdie teksgedeelte tref ‘n duidelike grammatikale en teologiese onderskeid. Hulle was “in Christus” — wat hul ewige posisie en redding bevestig — maar hulle was “vleeslik” (sarkikos) en “klein kinders” (nepios). Hul jaloersheid, verdeeldheid, onderlinge regsake, hoogmoed en misbruik van geestelike gawes het nie bewys dat hulle ongered was nie; dit het bewys dat hulle geestelik onvolwasse was.
Om al baie jare ‘n Christen te wees, waarborg geensins geestelike volwassenheid nie, aangesien die gelowige moontlik nie die Gees toegelaat het om gedurende daardie jare sy lewe te beheer nie. Paulus het oënskynlik verwag dat die gelowiges in Korinte binne ‘n tydperk van vyf tot ses jaar ‘n vlak van geestelike volwassenheid moes bereik waarna hy hulle as geestelike volwassenes kon toespreek. Die Evangelie is gedurende sy tweede sendingreis (omtrent 50 n.C.) vir die eerste keer in Korinte gepreek, en sy eerste brief aan hulle is omtrent 55 n.C. geskryf.
Ons kan aflei dat ‘n nuwe gelowige binne vyf jaar ‘n basiese vlak van geestelike volwassenheid kan bereik — mits hy of sy dit prioritiseer — aangesien daar ongeveer vyf jaar verloop het tussen Paulus se eerste besoek aan Korinte en sy eerste brief aan hulle. Die Korintiërs het meer as genoeg tyd gehad om volwasse te word, maar hulle het gekies om vleeslik te bly.
Geestelike onvolwassenheid is nie dieselfde as ‘n ongeredde toestand nie. ‘n Mens ontvang die ewige lewe uitsluitlik deur geloof, maar om geestelik volwasse te word, vereis dat jy God se Woord aanhoudend leer en toepas. ‘n Mens kan nie iemand kwalik neem as hy nog nuut in die geloof en dus nog geestelik onvolwasse is nie. Maar wanneer iemand reeds jare lank ‘n Christen is en steeds soos ‘n geestelike baba optree, is daar nie meer ‘n verskoning nie. Dit was presies die tragiese situasie in Korinte — en dit is vandag die realiteit vir duisende kerkgangers.
Van Geestelike Babatyd tot Volwassenheid: Die Boodskap van Hebreërs
Die Skrif gebruik die metafoor van fisiese voeding om die verskil tussen geestelike babastadium en volwassenheid uit te beeld. In Hebreërs 5:11-14 vind ons ‘n soortgelyke ernstige vermaning aan gelowiges wat in hul geestelike ontwikkeling gestaak het: “waaroor ons veel te sê het wat swaar is om te verklaar, omdat julle traag geword het om te hoor. Want hoewel julle vanweë die tyd leraars behoort te wees, het julle weer nodig dat ‘n mens julle die eerste beginsels van die woorde van God moet leer, en julle het weer behoefte aan melk en nie aan vaste spys nie. Want elkeen wat melk gebruik, is onervare in die woord van geregtigheid, omdat hy ‘n kind is. Maar vaste spys is vir volwassenes, vir die wat geestesvermoëns besit deur die gewoonte geoefen, om goed van kwaad te onderskei.”
Die skrywer van die Hebreërbrief verwyt sy lesers omdat hulle “traag geword het om te hoor” (nothroi tais akoais). Hulle het geestelike gehoorbelemmering ontwikkel weens apatie. Vanweë die tyd wat verloop het sedert hul redding, moes hulle reeds in staat gewees het om ander te onderrig, maar in plaas daarvan het hulle weer geestelike babamelk nodig gehad.
Die Griekse woord wat vir “volwassenes” of “volmaaktes” gebruik word in Hebreërs 5:14, is teleios (τέλειος). Dit dui nie op ‘n staat van sondelose perfeksie nie, maar op iemand wat sy volle doel bereik het — iemand wat ontwikkel het verby die stadium van ‘n suigling. Die absolute sleutel tot hierdie volwassenheid lê in die frase: “deur die gewoonte geoefen, om goed van kwaad te onderskei”.
Die Griekse woord vir “geoefen” is gegymnasmena, waarvan ons die woord “gimnastiek” kry. Geestelike volwassenheid kom nie deur passief in ‘n kerkbank te sit of deur ‘n eenmalige ‘geestelike ervaring’ nie. Dit vereis volgehoue, geestelike oefening. Die waarheid van God se Woord moet geleer en herhaaldelik in die daaglikse lewe toegepas word totdat dit ‘n gewoonte, ‘n outomatiese raamwerk van die gees word. Dit is waarom die skrywer in Hebreërs 6:1-3 oproep: “Daarom moet ons nie bly by die begin van die prediking aangaande Christus nie, maar na die volmaaktheid voortgaan sonder om weer die fondament te lê van die bekering uit dooie werke en van die geloof in God, van die leer van die doop en van die handoplegging en van die opstanding van die dode en van die ewige oordeel. En dit sal ons doen as God dit toelaat.”
Ter Afsluiting:
Dit is ‘n ernstige Bybelse waarskuwing aan elke gelowige (1 Korintiërs 3:1-4; Hebreërs 5:11-12): om geestelik ‘n baba te bly is nie ‘n onskuldige of aanvaarbare opsie nie (1 Korintiërs 14:20). Dit is God se uitdruklike wil en opdrag vir al Sy kinders om op te groei tot geestelike volwassenheid (Efesiërs 4:14-15; 1 Thessalonicense 4:3; 1 Petrus 2:2; 2 Petrus 3:18). Wedergeboorte gee vir ons die ewige lewe (Johannes 3:3, 5; Titus 3:5), maar God verwag van ons om daardie lewe aktief en gehoorsaam te ontwikkel (Filippense 2:12-13; 1 Timótheüs 4:7-8) sodat ons nie deur apatie of vleeslikheid teëgehou word nie (Galasiërs 5:16-17; Hebreërs 6:11-12).
Geestelik volwasse gelowiges gooi nie die fundamentele leerstellings oor redding oorboord nie; hulle bou daarop voort en beur vorentoe na die dieper, meer omvattende openbarings van God se Raadsplan (Hebreërs 6:1-3; Handelinge 20:27). Maar hoe lyk hierdie volwassenheid wanneer dit in die alledaagse lewe manifesteer? In Deel 2 kyk ons na die sewe onmisbare kenmerke van ‘n volwasse gelowige en die kritiese eskatologiese perspektief van ons komende belonings in die koninkryk van Christus (2 Timótheüs 2:12; Openbaring 2:26-27).